وبلاگ طرفداران بانوی شعر ایران : فروغ فرخزاد
بانو ، سال هاست که با رفتن تو، رویای پرواز تمام پروانه های درّه ی ابریشم، در پیله های تنهایی شان پوسیده و مهتاب روشنی آن سال ها، بر فراز آسمان گرفته ی اکنون، وصله ی ناجوری بیش نیست. و تو، که نیستی تا بگویی این شب ها را کجای این جهان بی گفت و گو اتراق کنیم، و آسمان خالی پرواز را با کدام پروانه ی خسته ای پر، که بگویی چرا هر چه باد می آید، بوی آشنایی به مشاممان نمی رسد، چرا هر چه باد می اید، بوی دشنه می آورد و کابوس؟ و هر چه باران می اید، شیون گریه می بارد از آسمان؟
عمر کوتاه و عاشقی بلند بالای فروغ فرخزاد

شهلا شفیق - زندگی فروغ فرخزاد بسیار کوتاه بود اما شعر او امروز با شکوفائی بیشتری به حیات خود ادامه می دهد. نسل های متفاوت، از هر دسته و گروه اجتماعی، در شعر او حس ها و حساسیت های عمیق خود را باز می یابند.

شگفت نیست که اینهمه، در سرزمین ما، در شعر زنی که فروغ است رخ می دهد. چرا که زن بودن به جست وجوی عاشقانه فروغ، تنش وعمق می بخشد و حس و شعورش را پالایش می دهد تا مرزهای جنسیتی را هم پشت سر نهد و شعرش دارای چنان حساسیتی شود که با همه سخن بگوید.

فروغ مصرانه بر سر آن بود که خود معنای زندگیش را تعیین کند و نیز بر آن سر بود که با خلاقیت هنری به آفرینندگی معنا دست یازد. این راه ناگزیر به شکستن قالبهای فکری مسلط در جامعه استبدادی و مردسالار ما راه می برد.

روند آفرینش هنری( که رو به آزادی دارد) در زندگی شخصی فروغ، گسست های رنج آوری با پدرو شوهر و معشوق را درپی داشت. این کشمکش ها اما درسطح باقی نماندند و او را به پرسشی مستمر درباره رابطه اش با هستی و جهان و دیگری و دیگران فرا خواندند.

اینچنین، فروغ فرخزاد با آنکه عمیقا با جنسیت و عواقب شخصی و اجتماعی آن درگیر بود، مقولات مرد جلاد و زن قربانی را پشت سر گذاشت تا فراز و نشیبهای آزادی و اختیار را تجربه کند.

گناه /آزادی/عشق /شعر

فروغ خیلی زود حلقه ازدواج را (که در شعر"حلقه" به عنوان حلقه بردگی و بندگی از آن یاد می کند) از دست به درآورد. اما ناگزیر رنج جانکاه محرومیت از فرزند را به جان خرید. در "شعری برای تو" ( مجموعه عصیان) به پسرش می گوید.

گفتم که بانگ هستی خود باشم / اما دریغ و درد که زن بودم

 

فروغ در این شعر از ریاکاری و دروغ مسلط می نالد. در جامعه ای که حتی روشنفکرانش هم "زن آزاد " را هرزه تلقی می کنند او همه جا با تصویر خود به مثابه زن خطا کار روبروست.

در شعرهایش، جا به جا، عشق ورزی و گناهکاری به هم گره می خورد. حدیث عشق و گناه بالاخره فروغ را که از پرسش باز نمی ایستد به رودروئی با خدا می کشاند.

در شعرهای مجموعه "عصیان"، فروغ همچون بنده ای عاصی، خدا را به پرسش می کشد. به جای مقدمه کتاب، آیاتی از تورات و قرآن نقل شده و شعرهائی از خیام سرآغاز هر بخش منظومه است. حرف بنده عصیانگر اینست که اگرخدا جهان و انسان را اینگونه آفریده که هست و بر همه اجزای آن اختیارتام دارد، پس تقصیر گناه آدمی بر دوش اوست.

 

با گزینش آزادی خلاق در جامعه ای استبداد زده، فروغ، با ذهنیتی جستجوگر، چشمانی باز و زبانی صادق، به راهی سخت گام می نهد. چرا که تابعیت از سنتها احساس امنیت عرضه می کند، حال آنکه جستجوی آزادی، با ضرورت عهده دار شدن هر انتخاب، فرد را با اضطراب و ناامنی درگیر می کند.

مجموعه شعرهای "تولدی دیگر" و "ایمان بیاوریم به آغاز فصلی سرد" بیانگر این چالش شادی آفرین و در همان حال رنجبار هستند. عشق همچنان موضوع مرکزی شعرهاست اما مقوله گناه از آنها رخت بر می بندد. کلمات گناه و گناهکاری در شعرهای معدودی به زبان می آید و این بار نه برای بیان حس گناه شاعر، بلکه برای ترسیم وحشتی که جان آدمی را ناتوان می کند.

فروغ از جامعه خفقان زده بیمار و انسان از خود بیگانه ای می گوید که ناتوان از درافکندن طرحی برای تحقق خویش، سر سپرده قدرتهای مسلط است: خدائی قاهر که بنده را به اطاعت فرامی خواند واز مجازات می ترساند، سنتهائی که تکرار را به جای اندیشیدن می نشانند و مادیاتی که معنا را از زندگی حذف می کنند.

بدین سان جان آزاد وعاشق فروغ از چالش با گناه به رودروئی با نیروی تباه کننده ای می رسد که همو آفریننده حس گناهکاری ست. فروغ، رابطه زمین و آسمان را وارونه می کند تا انسان را مورد خطاب قرار دهد.

 

از آینه بپرس / نام نجات دهنده ات را

آیا زمین که زیر پای تو می لرزد / تنهاتر از تو نیست؟

پیغمبران رسالت ویرانی را /با خود به قرن ما آوردند

این انفجار های پیاپی / و ابرهای مسموم ،/ آیا طنین آیه های مقدس هستند؟ ( پنجره)

 

اروتیسم فروغ/ نه مارکی دوساد و نه دون ژوان

برای فروغ تنها کیفیت زاینده معنا، عشق است و رابطه تهی از عشق مرگ بار و بیهودگی زاست. عشقی که مضمون شعر فروغ است ربطی به عشق صوفیانه و دستیابی به وحدت وجود ازراه فنای خویش در خدا ندارد. عرفان او زمینی ست و در شعرهای عاشقانه اش جسم حضوری قاطع دارد. عشق ورزی، جسم و روح و روان را درمی نوردد و به هستی زاینده پیوند می دهد.

چنین دریافتی ست که در شعر "دیوارهای مرز" هم آغوشی با معشوق را به نماز ماننده می کند .

اروتیسم شعر فروغ، کامجوئی را از زایندگی جدا نمی داند. وصل عاشقانه در شعر او بارگیرنده و زاینده است، صفاتی که زنانه تلقی می شوند. اما در همان حال، فروغ در شعرش تمایز سنتی نقش های زنانه و مردانه را قاطعانه درهم می ریزد.

اگر عموما زن را به زمین ماننده می کنند، در شعر فروغ، زن عاشق، هم زمین است وهم درخت، هم می پذیرد و می انبارد و بارور می کند؛ وهم در برمی گیرد و کام می جوید.

 

او شهوت تند زمین است که آبها را در خود می کشد تا دشتها را بارور سازد( در خیابانهای سرد شب ).

او پرنده است که در روزی آفتابی، در جستجوی جفتش، لحظه های آبی را دیوانه وار تجربه می کند (پرنده فقط یک پرنده بود ).

زن شعر فروغ، آبستن از عشق، گل سرخ می زاید و تصاویر رایج مادری را به هم می ریزد. زن شعر فروغ انکار چهره رایج معشوق در ادبیات ما هم هست که غالبا خصلتی اثیری و دست نیافتنی دارد. زن عاشق در شعر فروغ چالشگر و طالب است. عشق برای او رابطه ای است زنده و دوطرفه که در آن ایثار و طلب دست در دست هم دارند.

زن شعر فروغ اما در جامعه مردسالار ما غریبه است. جامعه ای که در آن دوگانگی جسم و روح به تمایز میان "همسر" و" معشوق" می انجامد و در نهایت تحقق "همسری" را، اگر نه غیر ممکن، بسیار دشوار می سازد.

حرفی به من بزن / آیا کسی که مهربانی یک جسم زنده را به تو می بخشد / جز درک حس زنده بودن از تو چه می خواهد ؟ (پنجره)

اروتیسم شعر فروغ در محتوا از گونه های دیگر ادبیات کامجویانه متمایز است: از یکسو ادبیات نوع مارکی دوساد که برای جنگ با تحجر اخلاقی و مذهبی، با نفی حد و مرز در تحقق تخیلات شهوانی، نهایتا، چنانکه اوکتاویو پاز نشان می دهد، به نفی و نابودی هستی کمر می بندد.

و از سوی دیگر، الگوی دون ژوان که برای او، به قول دونی دوروژمون روانشناس فرانسوی،" فردیت وجود ندارد" و تنها "زن تجریدی" واقعیت اساسی است.

دون ژوان، بی حافظه و بی خاطره، بی گذشته و بی آینده، بی حسرت و بی دلتنگی می تازد و کام می گیرد. شکارگر است و شور او به محض وصل فرو می نشیند.( الگوی دون ژوان البته خاص مردها نیست).

در شعر فروغ اما، برخلاف این بینش ها، وصل با معشوق، ضامن استمرار رابطه خلاق با هستی است. در وصل عاشقانه، شعر او بی کرانگی شور زندگی را در می نوردد و در بیان ناکامی، کلام او به عمق غربت دنیائی نقب می زند که عشق در آن غایب است.

تنش میان جستجوی آزادی و امنیت( که سلطه پدر سالاری تضاد شان را به اوج می رساند)، ناکامی در تحقق عشقی پاسخگو و دلهره تنهائی فروغ را به تجربه برزخ می کشاند.

شعر" وهم سبز"، آنگاه که از زنان " ساده کامل" پناه می طلبد این حال برزخی را بیان می کند و از وسوسه پیوستن به ایمان گله و سر سپردن به نظم امن می گوید. زن عاشق شعر فروغ اما نمی تواند به این وسوسه تسلیم شود.

محبوس در محدوده های تنگ حصار های رسم و قانون، او همچنان سهم خود را از عشق و آزادی طلب می کند. در یکی از آخرین شعرهایش "چراتوقف کنم؟"، می سراید:

من از سلاله درختانم / تنفس هوای مانده ملولم می کند

پرنده ای که مرده بود به من پند داد / که پرواز را به خاطر بسپارم

....

من از عناصر چهار گانه اطاعت می کنم

و کار تدوین نظامنامه قلبم

کار حکومت محلی کوران نیست

.....

چه جای شگفتی اگر امروز، بیش از هر زمان ، این کلام در گوش جان ما می نشیند.

ادامه مطلب
نمایش نظرات 1 تا 30
نظرات :
Bella Kelly در تاریخ سه شنبه 29 بهمن 1398 10:51 ب.ظ گفته :

Thank you for sharing with us, I always discover something new from your posts.
فروغ
Elaine Carreon در تاریخ دوشنبه 28 بهمن 1398 07:35 ب.ظ گفته :

Howdy! This blog post couldn’t be written much better! Looking through this article reminds me of my previous roommate! He continually kept talking about this. I’ll send this information to him. Fairly certain he’ll have a great read. I appreciate you for sharing!
فروغ
Angie Thomas در تاریخ چهارشنبه 23 بهمن 1398 03:34 ب.ظ گفته :

Nice post. I was checking constantly this blog and I’m impressed! Very helpful information specifically the last part I care for such information much. I was seeking this particular info for a long time. Thank you and best of luck.
فروغ
Irene White در تاریخ دوشنبه 21 بهمن 1398 05:04 ب.ظ گفته :

Howdy! This blog post couldn’t be written much better! Looking through this article reminds me of my previous roommate! He continually kept talking about this. I’ll send this information to him. Fairly certain he’ll have a great read. I appreciate you for sharing!
فروغ
Makayla Tonon در تاریخ شنبه 19 بهمن 1398 04:21 ب.ظ گفته :

Hello, I enjoy reading through your post. I like to write a little comment to support you.
فروغ
Angie Smith در تاریخ سه شنبه 15 بهمن 1398 04:37 ب.ظ گفته :

Everything is very open with a precise clarification of the issues. It was really informative. Your website is very useful. Thank you for sharing!
فروغ
Brianna Butler در تاریخ دوشنبه 14 بهمن 1398 07:12 ب.ظ گفته :

Very Nice Article..
فروغ
Sandy Wright در تاریخ جمعه 11 بهمن 1398 05:55 ب.ظ گفته :

Best post.
فروغ
Mavis Evans در تاریخ پنجشنبه 10 بهمن 1398 04:56 ب.ظ گفته :

I enjoy all your posts. You’ve done really good job
فروغ
Alicia Green در تاریخ سه شنبه 8 بهمن 1398 06:37 ب.ظ گفته :

Hello every one, here every person is sharing such experience, so it's nice to read this website, and I used to go to see this weblog everyday.
فروغ
Anastasia Owen در تاریخ جمعه 4 بهمن 1398 08:31 ب.ظ گفته :

Many thanks for your impressive blog. It was very useful. I’m so glad I found this.
فروغ
Julia Wlanoski در تاریخ پنجشنبه 3 بهمن 1398 07:48 ب.ظ گفته :

I like everything you post. You have done fantastic job
فروغ
Jessica Jackson در تاریخ چهارشنبه 2 بهمن 1398 12:50 ب.ظ گفته :

What's up, I want to subscribe for this website to take newest updates, therefore where can i do it please assist.
فروغ
Dorris Mitchell در تاریخ چهارشنبه 25 دی 1398 09:45 ب.ظ گفته :

Hi there, I found your blog by means of Google at the same time as searching for a related matter, your website got here up, it seems to be great. I have bookmarked it in my google bookmarks.
فروغ
sling tv در تاریخ چهارشنبه 25 دی 1398 05:23 ب.ظ گفته :

Hello! I understand this is kind of off-topic however I needed to ask.
Does managing a well-established blog like yours require a large amount of work?

I'm completely new to writing a blog but I do write in my diary daily.
I'd like to start a blog so I can easily share my personal
experience and thoughts online. Please let me know if you have any recommendations or tips for
new aspiring blog owners. Appreciate it!
فروغ
Wallis Anderson در تاریخ دوشنبه 23 دی 1398 07:18 ب.ظ گفته :

You ought to take part in a contest for one of the most useful websites on the web. I most certainly will highly recommend this website!
فروغ
Linda Miller در تاریخ چهارشنبه 18 دی 1398 02:27 ب.ظ گفته :

We are a group of volunteers and opening a new scheme in our community. Your web site offered us with valuable info to work on. You've done an impressive job and our whole community will be grateful to you.
فروغ
Wallis P. در تاریخ سه شنبه 17 دی 1398 08:41 ب.ظ گفته :

Hello, I enjoy reading through your post. I like to write a little comment to support you.
فروغ
Abigail Morris در تاریخ یکشنبه 15 دی 1398 07:37 ب.ظ گفته :

Hiya, I’m really glad I’ve found this information. Nowadays bloggers publish just about gossip and net stuff and this is actually irritating. A good website with exciting content, this is what I need. Thank you for making this website, and I’ll be visiting again. Do you do newsletters by email?
فروغ
Cheryl Davis در تاریخ پنجشنبه 12 دی 1398 03:12 ب.ظ گفته :

I'll right away clutch your rss as I can not in finding your email subscription link or newsletter service. Do you've any? Please let me recognise so that I could subscribe. Thanks.
فروغ
Tiffany Butler در تاریخ شنبه 7 دی 1398 08:43 ب.ظ گفته :

Wonderful article! We will be linking to this great article on our site. Keep up the great writing.
فروغ
coconut oil در تاریخ پنجشنبه 28 آذر 1398 11:51 ق.ظ گفته :

What's up to all, it's really a fastidious for me to pay
a visit this web page, it includes helpful Information.
فروغ
ps4 games در تاریخ جمعه 22 آذر 1398 11:12 ب.ظ گفته :

It's a shame you don't have a donate button! I'd most certainly donate to
this outstanding blog! I guess for now i'll settle for bookmarking and adding your RSS feed to my Google account.
I look forward to brand new updates and will talk about this site with
my Facebook group. Talk soon!
فروغ
ps4 games در تاریخ پنجشنبه 21 آذر 1398 11:54 ب.ظ گفته :

Hmm it looks like your blog ate my first comment (it was extremely long) so I guess I'll just sum it up what I had written and
say, I'm thoroughly enjoying your blog. I too am an aspiring blog blogger but I'm still new to
the whole thing. Do you have any suggestions for inexperienced blog writers?
I'd genuinely appreciate it.
فروغ
ps4 games در تاریخ پنجشنبه 21 آذر 1398 02:37 ق.ظ گفته :

I think this is one of the most important information for me.
And i am glad reading your article. But should remark on some
general things, The web site style is perfect, the articles
is really excellent : D. Good job, cheers
فروغ
Naomimibra در تاریخ سه شنبه 19 آذر 1398 11:18 ق.ظ گفته :

Download ringtones, message tones, alert tones etc... Free mobile ringtones for all type of phones, shared and submitted by our users. Choose from over 41000 ringtones uploaded under various categories. Get the latest ringtones in mp3 file format and set the coolest, trendiest tone as your mobile ringtone.<br>

<a href=https://dolotnuthietke.com>iphone x ringtone download mp3 pagalworld</a>
<a href=https://dolotnuthietke.com>vaaste ringtone download mp3</a>
<br>

Access unlimited number of ringtones and download them with out sign up or registration. Surveys reveal that more than half of the mobile phone users between 15 to 30 years of age download ringtones at least once. To upload and share your collection of ringtones with other, click the 'Upload Ringtone' button and submit .mp3 files under 2MB in size.<br>

<a href="http://www.sedayezendegi.ir/post/145/">download ringtone mp3В iphone</a>
<a href="http://www.arezohaa.ir/post/14032/">ringtone download mp3 music hindi 2019</a>
98bf261
فروغ
coconut oil this در تاریخ پنجشنبه 23 آبان 1398 05:58 ق.ظ گفته :

Nice post. I learn something totally new and challenging
on blogs I stumbleupon on a daily basis. It will always be interesting to read through content from other writers and practice something from other websites.
فروغ
minecraft games در تاریخ چهارشنبه 3 مهر 1398 12:25 ب.ظ گفته :

Yes! Finally something about minecraft games.
فروغ
minecraft games در تاریخ سه شنبه 26 شهریور 1398 05:03 ق.ظ گفته :

Nice blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?
A design like yours with a few simple adjustements would
really make my blog shine. Please let me know where you got your
design. Kudos
فروغ
quest bars cheap در تاریخ جمعه 15 شهریور 1398 06:55 ب.ظ گفته :

Having read this I thought it was really enlightening.
I appreciate you finding the time and effort to
put this short article together. I once again find myself personally spending a lot of time both reading and commenting.
But so what, it was still worth it!
فروغ
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو